Salata ve marullar bütün yıl boyunca açık ve örtü altı koşullarında yetiştirilebilen salata ve taze yeşillik olarak tüketilir. Marul yapraklarının %95 oranında su içermektedir. Besin değerlerinin diğer sebzelere oranla besin değerleri daha düşüktür. Ülkemizin tüm ev bahçelerinde yetiştirilebilir.

Tohum ve Çimlenme özellikleri

Marul tohumları 3-6 mm uzunluğunda 0.8-1.0 mm genişliğinde ve 0.3-0.6 mm kalınlığındadır. Tohum rengi kirli-beyaz, sarı, krem gibi renklerde olabilir. Optimum koşullarda 20 C’de 4-7 günde çimlenirler, çimlenme için vernalizasyon(soğuklama) ihtiyacı vardır. Salata ve marulların çimlenmesinde ışığında büyük etkisi vardır. Işık şiddeti azaldıkça çimlenme oranı da azalır.

Çiçeklenme ve tohum aynı anda oluşmadığı için çiçeklenmeyi takiben 3-4 hafta sonra tohumlar olgun hale gelir. Hasat edilen bölgelere göre bir yerde 2-3 hafta bekletilerek tohumların iyice olgunlaşması gerekmektedir. Bir dekar alandan yaklaşık 50-75 kg tohum elde edilir.

İklim İstekleri

Marul ve salataların sıcak bölgelerde yetiştirilmesi zordur. İklimin en önemli faktörleri sıcaklık ve gün uzunluğudur.Sonbahar, kış ve erken ilkbaharda yetiştirilen çeşitler 17-18 saate ulaşınca generatif (meyve ve tohum verme) faza geçerler. Bu çeşitler 11-14 saat-gün uzunluğunda devamlı vejetatif( gelişme dönemi) fazdadır. Tohumları 5-25 C’de kolayca çimlenir. Optimum çimlenme sıcaklığının 15 C olası gerekir.

Diğer taraftan yeni dikilmiş 3-5 yapraklı fideleri düşük sıcaklıklara daha fazla dayanıklı iken, hasat olgunluğuna kadar bu dayanıklılık azalır ve baş oluşturmuş marul ve salatalarda büyük zararlar görülür. Düşük sıcaklıklarda homojen çıkış elde edilemezken; nötr çeşitlerin dışında, 25-30° C gibi yüksek sıcaklık derecelerinde hiç çimlenme elde edilemez.

Toprak istekleri

Marul pek çok toprak tipinde yetişebildiği halde, en kaliteli ürün: organik maddesi fazla, nem tutma kapasitesi yüksek ve drenajı iyi, derin tınlı topraklardan alınır.Gübreleme Çiftlik gübresi toprağın fiziksel yapısını düzeltmek için kullanılan değerli bir maddedir. Bu gübrenin tuz ihtiva etmemesine, yanmış olmasına dikkat edilmelidir. Dekara 2-5 ton kullanılabilir.

Toprak PH’sı 6,5-7,5 arasında olabilir. Düşük PH’lı topraklarda kireçleme yapılmalıdır. Zira bu tıp topraklarda kaliteli ürün alınamaz ve magnezyum noksanlığı görülür. Magnezyum eksikliğinin tipik belirtisi yaşlı yapraklarda sarı noktalardır. Azot noksanlığında ise büyüme yavaşlar, renk bozulur. Aşın azot gübrelemesi yapraklarda yanıklıklara ve hasattan sonra ürünün çabuk solmasına neden olur. Fosfor noksanlığı, demir ve kalsiyumca zengin topraklarda sıkça görülür. Sonuçta, başlar gevşek ve küçük kalır. Saf madde olarak: 8 Kg/da azot, 6 Kg/da fosfor ve 6 Kg/da potasyum tavsiyesi, toprak analizleriyle birlikte dikkate alınmalıdır.

Ekim ve Dikim

Marul ve salataların üretimi 2 şekilde yapılır;Doğrudan tohum ile üretim; Tohum ekim zamanı yetiştiricilik yapılmak istenen zamana göre ayarlanabilir. Geç sonbahar ve kış yetiştiriciliği için tarlaya dikim yapılmak istenen zamandan yaklaşık 45 gün önce; yaz ekimlerinde ise 20 gün önce soğuk yastıklara tohum ekimi yapılmalıdır.

Fide ile üretim; Fide üretimi mevsime göre tava veya tahtaya yapılmaktadır.Yaz aylarında tavaya dikim yapılır. Tavalar 120 cm genişliğinde olmalı, toprak iyice inceltilmesi ve bol organik gübre ile gübrelenmesi gerekir. İlkbahar döneminde fide üretimi yapılacak ise tohumlar Ocak-şubat aylarında açık koşullarda hazırlanan tahtalara yada plastik tünel altına veya seraya ekilerek fide üretimi yapılabilir. Topraklı veya topraksız fideler esas yerlerine dikilmeden önce toprak derince sürülür. Birkaç gün havalanmaya bırakılır. Toprak Disk-harrow ve tırmık ile düzeltilir. Dikim, fideler 4 yapraklı olunca, çeşidin büyüklüğüne bağlı olarak 30-40 cm sıra arası, 20-30 cm sıra üzen mesafe ile masuralar yapılır.Tahtalar üzerinde yapılan 3-4 sıralı yapılan üretimler de yapılabilmektedir. Dikimden sonra mutlaka can suyu verilmelidir.

Sulama

Marul, büyüme periyodu boyunca aynı miktarda toprak nemini, yetiştiği ortamda bulmak ister. Tarlaya dikimden sonra eğer yağış mevsimi değilse, en geç 12 gün içersinde sulama yapılmalıdır. Baş bağlama devresinin başından hasat sonuna kadar sulama aralıkları 8 günden daha uzun olmamalıdır. İlkbahar aylarında fazla sulamaya ihtiyaç yoktur. Çok sıcak havalarda sulama, mutlaka sabah erken saatlerde yapılmalıdır. Aksi halde fizyolojik hastalıklara yakalanma olasılığı artar.

Çapalama Bitkiler en az 3-4 yapraklı olunca ilk çapalama işlemi yapılır.Bu sayede yabancı ot ve toprak havalandırma işlemleri gerçekleşmiş olur. Bitkiler 8-10 yapraklı olduğunda derin olarak ikinci çapalama yapılır.Bunun nedeni sıra aralarının çok çabuk kapanmasıdır. Genellikle çapalar elle yapılır.

Hastalık ve Zararlılara Karşı Mücadelesi

Hastalıkların başında mildiyö, beyaz küf, Bakteriyel çürüklük ve değişik virüs hastalıkları gelir. Mildiyö, yapraklarda köşeli, sarı ve açık yeşil lekeler meydana getirir. Beyaz küf, özellikle sık dikimlerde ortaya çıkar. Bitkinin üst yapraklarında beyaz paslı lekeler seklinde oluşur. Bakteriyel hastalıklarda çürüklükler, yapraklarda incelmeler ve kahverengi lekeler oluşturur. Virüs hastalıkların karşı çok dikkatli olunmalıdır! Temiz tohum kullanılması önerilir. Mücadelesi zordur. Kurtlar, nematodlar, beyaz sinekler ve yaprak bitlerini oluşturur. Hepsinde zamanında müdahale ve ilaçlama yapılmalıdır.

Hasat

Marul genelde elle hasat edilir. Hasat edilecek ürünü belirlemek tamamen deneyim işidir. Yetiştiricilik ürünün iklim isteklerine tamamen uygun şartlarda ve doğru ekim zamanında yapılıyorsa, çeşidin tipik özelliklerini sergilemesi beklenebilir. Bunlar: en, boy, göbek yapıp yapmadığı vs gibi özelliklerdir. Sıcak havalarda hasat edilen ürün çabuk solar, kalitesi düşük olur. Bu nedenle hasadın günün erken saatlerinde yapılması uygun olur.

Çeşitler

Marul, form zenginliği en fazla olan sebzelerden biridir. Mevcut marul çeşitlerini pratik açıdan dört ana gruba ayırmak olasıdır:

1. Kıvırcık yapraklı salataları( baş oluşturan ve baş oluşturmayan salatalar)

2. Yağlık salatalar(iceberg)

3. Marullar(Yedikule ve Karamarul)

4. Yaprak salatalarVerim Ülkemiz koşullarında bir dekardan yaklaşık olarak 7000-8000 adet salata ve marul elde edilebilir.